Những chú ý về bầu sữa mẹ khi mang thai

21

Chuyện là thế này…
Một câu chuyện khác cũng khá phổ biến trong cộng đồng nuôi con sữa mẹ, là bà mẹ thường bị nghi hoặc: “Bầu vú nhỏ xíu thế kia làm sao đủ sữa nuôi con. Thế nhưng trên thực tế, rất nhiều bà mẹ không những đủ sữa để nuôi con sữa mẹ hoàn toàn mà còn dư sữa để trữ tuy có kích thước bầu vú rất khiêm tốn.

Ngược lại có nhiều bà mẹ có bộ ngực đồ SỘ, nhưng không nuôi con sữa mẹ và luôn than mình không đủ sữa. Trong bầu vú mẹ không phải là một cái bình rỗng để chứa sữa, Có nghĩa là bình càng to, càng chứa được nhiều sữa.

Mà trong bầu vú mẹ dày đặc các cấu trúc và các mô, trong đó, chỉ có tuyến vú là bộ phận tạo sữa, hay chính xác hơn là bộ phận lọc máu mẹ để làm thành sữa mẹ cho con. Sự phát triển và hiệu quả làm việc của tuyến vú phụ thuộc vào hormone, chứ không phụ thuộc vào kích thước của bầu vú. Ngoài ra, sữa mẹ được “lọc” ngay trong khi con bú, chứ không phải được chứa sẵn, lượng sữa được tạo ra trong mỗi cữ bú không phụ thuộc vào kích thước của “bộ phận lọc”!

Vídụ để chúng ta dễ hình dung, một cái lọc nước nhỏ như quả chanh được gắn vào đầu một cái vòi nước, có thể lọc được nhiều lít nước, nếu nguồn nước cần lọc được chảy qua nó liên tục. Vì không hiểu đặc tính này của bầu vú mẹ, do đó nhiều người đã thực hành cách nhào nặn, bóp mềm bầu vú để mong bầu vú có thể tiết ra nhiều sữa. Cách làm này hoàn toàn phản khoa học.

Hậu quả là các cấu trúc collagen bảo vệ bầu vú bị tổn thương, bầu vú mẹ bị chảy xệ thảm hại sau một thời gian được chăm SÓC “kiểu bạo lực thời tiền sử, khiến dẫn đến sự ngộ nhận rằng cho con bú làm chảy xệ bầu vú, đến mức nhiều bà mẹ quyết định không cho con bú để “giữ ngực”!

Cũng vì định kiến cử bầu vú nhỏ là không đủ sữa, nên nhiều bà mẹ có bầu vú khiêm tốn, luôn tự ti và nhanh chóng chọn giải pháp bổ sung hoặc thay thế sữa mẹ bằng sữa bột cho trẻ em, bởi nỗi ám ảnh là bầu vú nhỏ sẽ không chứa đủ sữa để nuôi con sữa mẹ hoàn toàn.

Từ sơ sinh đến trước tuổi dậy thì, cấu trúc ngực của nam và nữ và không khác nhau. Khi đến tuổi dậy thì ở nữ, hormone oestrogen được tiết ra, sau đó kết hợp với progesterone trong khoảng 3 – 4 năm để phát triển bầu vú và buồng trứng và đạt đến trưởng thành vào khoảng tuổi 16. Tuyến sữa, chồi nang sữa và các ống dẫn sữa tiếp tục phát triển qua mỗi kỳ kinh nguyệt.

Các tuyến sữa sẽ chỉ tiếp tục phát triển hoàn chỉnh trong giai đoạn mang thai, không phụ thuộc vào kích thước của bầu vú. Không hề bị hạn chế nếu bầu vú có kích thước nhỏ hơn. Mang thai là giai đoạn đặc biệt trong cuộc đời người phụ nữ. Do đó,
giai đoạn mang thai cũng là giai đoạn các tế bào chức năng của tuyến sữa được hoàn thiện nhờ tác động và biến đổi của hormone.

Trước tiên, bầu vú gia tăng kích thước khi các tuyến sữa và các mô trong ngực phát triển. Bầu vú bầu hơn, chắc hơn, lớn hơn trước khi mang thai. Các mạch máu dưới da hiện rõ lên, và lượng máu bơm vào vú tăng lên, đầu vú và quầng vú lớn hơn, đổi màu (đậm hơn) dày hơn và có những hạt cộm nhỏ chứa chất dầu giúp sát trùng, dưỡng da và tạo mùi thu hút bé bú mẹ sau này.

Ngày nay nhờ những hình ảnh siêu âm nhũ đồ, chúng ta hiểu được cấu trúc bên trong của bầu vú như sau:

0 Cấu trúc nâng đỡ

– Cơ ngực, xương sườn, xương đòn gánh: Phía trong cùng trước lá phổi là một giàn xương và cơ chắc chắn giúp nâng đỡ 2 bầu vú trong các thời kỳ phát triển.

– Dây chằng: Một hệ thống sợi collagen bắt đầu từ xương đòn gánh, đan kết như một cái rổ nằm dưới da của cả bầu vú, nâng đỡ toàn bộ cấu trúc và tạo hình cho bầu vú
Nhào nặn bầu vú không đúng cách có thể làm tổn thương hệ thống nâng đỡ này và gây đau đớn cho mẹ

– Mạch thoát bạch huyết (lymphatic nodes): Mỗi vú có nhiều đường mạch thoát bạch huyết với nhiều hạch ở vùng dưới ngực gần xương đòn và nách, tạo bạch cầu bảo vệ cơ thể.

– Dây thần kinh: Dây thần kinh ở vú phát sinh từ các chi nhánh của 4,5 và 6 dây thần kinh liên sườn. Chi nhánh thấp nhất của các dây thần kinh liên sườn thứ 4 nhạy cảm nhất ở quầng vú, ở vào khoảng vị trí 5 giờ ở ngực bên trái và vị trí 7giờ trên ngực phải. Quầng vú là phần nhạy cảm nhất của vú, nhạy cảm ngày càng tăng khi sinh. (Massage nhẹ nhàng ở vị trí này, cũng sẽ giúp sữa mẹ được tiết ra dồi dào).

– Mạch máu: Hệ thống mạch máu và khả năng cung cấp chất cho tuyến vú cũng quan trọng như sự luân chuyển máu trong dây nhau để nuôi thai nhi. “Động mạch trong vú” cung cấp 60 – 70%, và “động mạch dọc bên vú” cung cấp 30 – 40% lượng máu cần thiết cho tuyến vú, đặc biệt cho quá trình trao đổi chất và tạo sữa trong tuyến vú.

– Mô mỡ ở 3 vị trí chính: ngay bên dưới da, mỏng nhất ở vùng gần núm vú. mô mỡ giữa các mô tuyến khác mô mỡ sát cơ ngực. Số mỡ trong vú cũng như trong người khác nhau giữa người này và người khác, và thay đổi.

2 Cấu trúc tuyến vú: Cấu trúc tuyến vú phát triển ở giai đoạn mang thai

– Nang sữa, túi nhỏ tạo sữa (nhà máy sữa – alveoli) bao gồm rất nhiều các tế bào tạo sữa (lactocyte) – tạo sữa dưới tác động của hormone tạo sữa prolactin – sữa được tạo từ các tế bào sữa được chứa trong nang sữa.

– Bao nang (myoepithelial cell), là tế bào dạng lưới, bao quanh mỗi nang sữa và CO thắt để đẩy sữa từ nang sữa vào ống dẫn sửa dưới tác động của hormone oxytocin. Đôi khi sữa được tạo, nhưng nang sữa không vắt sữa ra được (vì thiếu hormone oxytocin), sữa không chảy vào ống dẫn sửa được, dẫn đến hiện tượng cương sữa (sờ thấy rõ các cục nang sữa căng cứng). – Ông dẫn sữa (duct, duccules) nhận sữa từ các nang sữa, có khoảng 20 ống dẫn sữa.

Lỗ thoát sữa là điểm kết thúc của ống sữa nơi đầu vú, mỗi bầu vú có khoảng 20 ống dẫn sữa, tương ứng có khoảng 20 lỗ thoát sữa.

Bầu vú to hay nhỏ, nếu có bộ máy tốt nhờ hiểu đúng cơ chế, cũng đều có khả năng nuôi Con sữa mẹ hoàn toàn. Các bà mẹ có bầu vú nhỏ đừng tự ti. Thực tế, nhiều bà mẹ châu Á, nhiều bà mẹ Nhật có bầu vú bánh dày mỏng, không những đủ sữa nuôi con sữa mẹ hoàn toàn, mà còn dư sữa để trữ đầy cả tủ.

Nhiều người không để ý đến chi tiết “LƯỢNG SỮA TRONG NGÀY” và họ quá chú tâm vào lượng sữa mỗi cữ. Nếu bạn có bầu ngực nhỏ hơn, số cữ bé bú trong ngày chắc chắn sẽ nhiều hơn, điều đó không có gì là thiệt thòi cho bé cả. Mỗi cơ thể phù hợp với một nhịp độ sinh học riêng, mối quan hệ giữa mẹ và con luôn là cặp đôi hoàn hảo. Vì không có bầu vú nào giống y nhau, và không có chuẩn về lượng sữa phải bú mỗi cữ .

(vì bú mẹ trực tiếp là tối ưu, chứ không phải để hút ra đong đếm), do đó trong mọi tài liệu hướng dẫn nuôi Con sữa mẹ, WHO và UNICEF đều nói “cho con bú theo nhu cầu”, chứ không có thông tin nào quy định phải cách cữ đúng bao nhiêu giờ cả.

Ví dụ, bé 3 tháng tuổi của những bà mẹ khác nhau: 60ml x 12 cữ = 70ml x 10 cữ = 80mlx9 cữ = 90ml x 8 cữ = 100ml x7 cữ = 110ml/120ml x 6 cữ, đều có thể nuôi con sữa mẹ hoàn toàn và hoàn hảo như nhau!

Đáng tiếc, là một lần nữa, chúng ta lại bị văn hóa nuôi con sữa bột áp đảo và tạo nên một chuẩn phi tự nhiên, quy định bé phải bú bao nhiêu mỗi cữ và cách cữ bao lâu. Hy vọng rằng từ bây giờ, chúng ta hiểu đúng về mối quan hệ cung cầu tự nhiên giữa mẹ và con là điều tối quan trọng, và mỗi bà mẹ có thể tự tin nuôi con sữa mẹ hoàn toàn, theo cách cho bú linh hoạt, bất kể kích thước của bầu vú như thế nào.