SỮA CÔNG THỨC ĐỐI VỚI TRẺ EM CÁC MẸ NÊN BIẾT

4

Sữa Công thức, cho dù cố gắng hết sức, vẫn không thay thế được sữa mẹ

 

1 sữa công thức – sữa bột cho trẻ em – trả lại tên gọi đúng

Sữa bột cho trẻ được sản xuất lần đầu tiên vào cuối thế kỷ 18 – có tên gọi gốc là Artificial Baby Milk – ABM, có nghĩa là “sữa nhân tạo dành cho trẻ em”, gọi tắt là “sữa bột cho trẻ em”, được tạo ra bằng cách phân tích thành phần hóa học của sữa mẹ và dùng sữa của động vật khác bắt chước theo sữa mẹ. Sữa bột cho trẻ em phát triển dần cùng với sự phát triển của công nghiệp thực phẩm, cụ thể là phương pháp thanh trùng và sử dụng các chất bảo quản, phương pháp đông đặc và chứng khô. Sau Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, do số lượng trẻ mồ côi gia tăng, sữa bột cho trẻ em được phát triển hơn phục vụ cho nhóm trẻ em thiệt thòi này, và đồng thời sữa bột cho trẻ em được giới thiệu đến những bà mẹ tham gia vào lực lượng lao động trong thời đại công nghiệp hóa đầu thế kỷ 20. Mãi đến những năm 1970, sữa bột cho trẻ em mới được tiếp thị mạnh mẽ và rộng rãi đến cộng đồng các nước tiên tiến trên thế giới, và sữa bột cho trẻ em trở nên phổ biến ở nhiều nước từ khi đó. Khi sản phẩm được sử dụng nhiều ở các nước phát triển, thì các nước đang phát triển cũng nối gót theo sau, và ngộ nhận rằng trẻ con ở các nước tiên tiến đều dùng sữa bột cho trẻ em, không những không có vấn đề gì, mà chúng còn phát triển tốt. Tuy nhiên các nước phát triển ngày nay đang phải đối mặt với gánh nặng y tế với tỉ lệ rất cao, những công dân của họ mắc các bệnh mạch vành, béo phì, tiểu đường… Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan của tình trạng đó với một thế hệ được nuôi bằng sữa bột cho trẻ em.

Trong khoảng 10 năm trở lại đây, tên gọi “sữa công thức được các hãng sữa tiếp thị rầm rộ để thay thế tên gọi “sữa nhân tạo cho trẻ em”, khiến nhiều người tiêu dùng thay đổi thái độ đối với loại hàng hóa này một cách vô thức. Vì tên gọi “sữa nhân tạo” có : hàm ý hàng nhái, không tự nhiên, không tươi nguyên. Trong khi đó, tên gọi “sữa công . thức” mang dáng vẻ cao cấp, khoa học hiện đại, mà về mặt bản chất, sữa nhân tạo • dành cho trẻ em không so sánh được với sữa thật: Sữa mẹ người, và không thay đổi được sự thật rằng sữa công thức cho dù cố gắng hết sức cũng không được chấp nhận. thay thế sữa mẹ”.

Do đó, trong tài liệu này, ngoại trừ ở những mục mà tên “sữa công thức” được sử Sự có mặt của Bộ Quy tắc này cũng giúp cảnh tỉnh những người làm cha mẹ nhận thức sâu sắc rằng sữa bột cho trẻ em không tốt và không phải là sản phẩm được chấp nhận hiển nhiên để thay sữa mẹ.

Theo thông tin chính thức trên trang mạng của Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc UNICEF (unicef.org), cập nhật tháng 10/2014, đã nói rõ:

“… Sữa bột cho trẻ em không được chấp nhận để thay thế sữa mẹ”, vì sữa bột cho trẻ em, dù là cố hết sức, cũng chỉ cung cấp được một số thành phần dinh dưỡng chính gần như sữa mẹ. Nói cách khác, sữa bột cho trẻ em chỉ là một loại thực phẩm. Trong khi đó sữa mẹ là một dạng dưỡng chất sống phức hợp, chứa kháng thể, các loại men, các axit béo dài DHA và hormone, mà phần nhiều không có trong sữa bột cho trẻ em. Thêm vào đó, trong những tháng đầu, hệ tiêu hóa của trẻ khó hấp thụ được những thứ khác với sữa mẹ. Thậm chí chỉ cần một cữ bú bằng sữa bột cho trẻ em hoặc các thức ăn khác cũng có thể làm tổn thương hệ tiêu hóa của trẻ, . mà phải cần nhiều tuần để phục hồi”, “Cho bú phối hợp, hay nói cách khác là cho trẻ bú thêm : chất khác (sữa bột cho trẻ em) hoặc ăn thêm thực phẩm khác, kèm với sữa mẹ trong 6 tháng đầu khá phổ biến ở nhiều quốc gia. Việc này thực tế làm tăng nguy cơ trẻ bị nhiễm khuẩn đường : ruột và bệnh tiêu chảy, cũng như các bệnh nhiễm khuẩn khác

dụng với ý nhấn mạnh, trong bài viết này chúng tôi sử dụng đúng tên gọi “sữa bột • cho trẻ em” cho đúng với bản chất của sản phẩm công nghiệp,nhân tạo, bắt chước theo

công thức sữa mẹ người. Vì sự ngộ nhận này, UNICEF cho biết, “Ở nhiều quốc gia. “văn hóa nuôi con sữa mẹ” cần được tái thiết, sự lan tràn lấn át của “văn hóa nuôi con bằng sữa bột cho trẻ em” cần bị ngăn cản. Nhiều bà mẹ không nuôi con sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và cũng không tiếp tục nuôi con sữa mẹ đến ngoài 2 tuổi như khuyến nghị, thay vào đó họ thay thế hoàn toàn sữa mẹ bằng sữa bột cho trẻ em ngoài thị trường hay các loại sữa khác”.

 

2 sữa bột cho trẻ em là sản phẩm không được khuyến khích sử dụng

 

Năm 1981, Bộ Quy tắc Quốc | tế quy định về việc Quảng cáo

các sản phẩm thay thế sữa mẹ (còn được gọi tắt là BỘ QUY

TẮC) do Hội đồng Y tế Thế giới International Code of Alarketing

(The World Health Assembly – of Breast-milk Substitutes WHA) và Quỹ Nhi đồng Liên

hiệp quốc (UNICEF) thông qua, để chấm dứt việc quảng bá các thực phẩm thay thế sữa mẹ dành cho trẻ em áp dụng trên toàn thế giới (ở Việt Nam cũng đã có luật này, nhưng chưa có nhiều hiệu quả). Theo Bộ Quy tắc này, các quốc gia thành viên và các hãng sản xuất sữa cho trẻ em cam kết không tiếp thị hay khuyến mãi Sản phẩm của họ, không làm các bà mẹ nghĩ rằng

việc thay thế sữa mẹ bằng sữa Bộ Quy tắc Quốc tế quy định về việc quảng cáo các sản phẩm thay thế sữa bột cho trẻ em là một lựa chọn mẹ của WHO – gọi tắt là Bộ Quy tắc”

tốt. Tất cả các sản phẩm sữa cho trẻ em, vì thế, đều phải có câu “Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ”. Một số sản phẩm sữa bột cho trẻ em cũng được ghi rõ “chỉ được dùng theo toa bác sĩ”, với nhiều khuyến cáo được ghi ngay trên bao bì, mà ít bố mẹ nào để ý đọc!

 

Chọn sữa bột cho trẻ em hay sữa mẹ cho con?

-“Cho bú phối hợp cùng gia tăng khả năng mẹ truyền HIV sang con (đối với bà mẹ đang mắc HIV). Cho con bú mẹ hoàn toàn 6 tháng giúp giảm từ 3 đến 4 lần nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con so với trẻ bú phối hợp trong nhiều nghiên cứu ở châu Phi”.

“Nuôi con bằng sữa bột cho trẻ em vừa tốn kém, vừa tăng nguy cơ tử vong và các bệnh khác, đặc biệt ở những nơi mà các bệnh truyền nhiễm còn phổ biến và nguồn nước sạch còn thiếu thốn. Việc nuôi con bằng sữa bột cho trẻ em gây ra nhiều khó khăn thực tiễn cho bà mẹ ở các nước đang phát triển, bao gồm đảm bảo sữa được pha bằng nước sạch, pha đúng liều lượng, nguồn cung cấp đầy đủ, và các dụng cụ cho bú, đặc biệt là bình sữa phải được vệ sinh đúng cách”. | Câu hỏi đặt ra là, khi chúng ta nhấn mạnh tác hại của sữa bột cho trẻ em và việc thay thế sữa mẹ hay bú phối hợp, chúng ta có giải pháp gì cho 2% bà mẹ thật sự không đủ sữa cho con, nhiều bà mẹ tạm thời không đủ sữa cho con, hoặc cho những bé có hoàn cảnh đặc biệt trong cộng đồng?

Câu trả lời là “Ngân hàng sữa mẹ”, tức là nguồn sữa từ mẹ khác để nuôi trẻ trong các cơ sở y tế, sản nhi và trong cộng đồng. Cộng đồng càng phát triển, tính nhân đạo và nhân bản trong cộng đồng càng tăng, các mô hình Ngân hàng sữa mẹ trong cộng đồng và trong các cơ sở y tế ngày sẽ càng được nhân rộng và việc tìm nguồn sữa mẹ khác – sữa người cho các em bé trong các hoàn cảnh đặc biệt, trong một tương lai không xa, sẽ không còn quá khó khăn.

Luật Quảng cáo 16/2012/QH13, tại Điều 7 đã quy định rõ “Cấm quảng cáo các sản phẩm thay thế sữa mẹ dùng cho trẻ dưới 24 tháng tuổi, sản phẩm dinh dưỡng bổ sung dùng cho trẻ dưới 06 tháng tuổi, bình bú và vú ngậm nhân tạo”. Hầu hết chúng ta không biết về luật định này, không hiểu nguyên do vì sao các sản phẩm quá phổ biến và vẫn đang quảng cáo tràn lan này có hại cho con cái chúng ta, các hãng sữa đang ngang nhiên phạm luật với sự tiếp tay của chúng ta, với cái cớ hiển nhiên: “Có cung thì mới có cầu”. Liệu khi chúng ta hiểu biết về tác hại của việc dùng bình sữa và vú giả quá sớm, liệu khi chúng ta hiểu biết lợi ích của việc dùng hoàn toàn sữa mẹ/sữa người và giảm thiểu nhu cầu nhờ cậy sữa công thức, thì hãng sữa có giảm các hình thức quảng cáo công khai vị phạm luật định hay các hình thức không chính thức để né luật hay không? Các hãng sữa có thật sự tôn trọng khẩu hiệu “Sữa mẹ là sự lựa chọn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ” mà họ đưa lên hàng đầu hay không? Đặc biệt, trong bối cảnh của việc quảng cáo sữa bột cho trẻ em tràn lan, đổi tên gọi sản phẩm để lách luật, tiếp cận cộng đồng của các hãng sữa hoạt động mạnh tại Việt Nam,

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và UNICEF khẳng định trẻ nhỏ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu để đạt được sự tăng trưởng, phát triển và sức khỏe tối ưu. Từ 6 tháng trở đi, sữa mẹ vẫn là thức ăn thích hợp nhất của quá trình tiến tới một khẩu phần ăn ngày càng đa dạng cho đại đa số trẻ từ 6 đến 24 tháng tuổi, khi bắt đầu được cho ăn bổ sung.

Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo rằng sữa công thức follow-up (loại sữa dùng sau 6 tháng tuổi) là không cần thiết và thậm chí không phù hợp khi được sử dụng để thay thế sữa mẹ. Sữa công thức dẫn đến lượng tiêu thụ protein cao hơn và tiêu thụ axit béo thiết yếu, sắt, kẽm và các loại vitamin B thấp hơn so với những khuyến cáo của WHO.

Ở Việt Nam việc gọi tên không đúng các sản phẩm sữa công thức là “thực phẩm bổ sung đã gây ra sự hiểu lầm lớn. Cần phân biệt sự khác nhau giữa 2 khái niệm “ăn bổ sung” và “thức ăn bổ sung”. “Ăn bổ sung” là giai đoạn khi mà một mình sữa mẹ không còn đủ đáp ứng cho nhu cầu dinh dưỡng của trẻ nhỏ, uà trẻ cần được bổ sung các thức ăn đặc và lỏng khác cùng với sữa mẹ. Hiểu một cách đơn giản, một sản phẩm dùng để nuôi trẻ trong giai đoạn ăn bổ sung từ 6 tháng đến 24 tháng không có nghĩa sản phẩm đó là thức ăn bổ sung. Cụ thể trong trường hợp này là sữa công thức (follozo-up).

Do đó, để đảm bảo an toàn cho sự phát triển và sức khỏe của trẻ em Việt Nam, WHO, UNICEF và Alice & Thrive khuyến nghị mạnh mẽ Bộ Y tế và Bộ Tài chính xếp sữa công thức đúng vào hạng mục sữa. Điều này không chỉ đảm bảo giá các sản phẩm được quản lý chặt chẽ mà còn tuân thủ các quy định về quảng cáo trong Luật Quốc tế về tiếp thị các sản phẩm thay thế sữa mẹ.

Chúng tôi sát cánh cùng nhau ủng hộ Chính phủ Việt Nam trong việc bảo vệ, thúc đẩy và hỗ trợ nuôi con sữa mẹ vì lợi ích tốt nhất cho trẻ em, bà mẹ, cộng đồng